یادداشت قلمرو مسئولیت عمومی حکومت اسلامی کجاست

بی شک سخن گفتن یا نوشتن پیرامون نماز در شأن و تراز وحی الهی و کلمات پیامبر اکرم ص و ائمه معصومین ع است و قلم امثال اینجانب کوچک تر از آن است که در باب عمق معارف نماز مطلبی بنگارد ام ا هوی ت و اقتضائات جامعه اسلامی و وظایف خادمان آن خصوصا رهبری انقلاب اسلامی چنان ایجاب می کند که چند جمله ای از این جهت برای خودم و آحاد مردم و مسئولان متذک ر شوم در این فراز مهم از پیام نهم مهرماه رهبر انقلاب به سی و سومین اجلاس سراسری نماز تصویری روشن از نسبت نماز حکومت اسلامی و مسئولیت ولی فقیه مشاهده می شود از یک سو جایگاه سخن گفتن درباره نماز به وحی پیامبر اکرم و ائمه معصومین علیهم السلام بازگردانده می شود و از سوی دیگر همین امر مانع از آن نیست که رهبر جامعه اسلامی درباره نماز سخن بگوید زیرا این سخن از جایگاه یک واعظ یا نویسنده شخصی نیست بلکه از جایگاه مسئولیتی است که رهبری جامعه اسلامی بر عهده دارد منطق این سخن آن است که در جامعه اسلامی نماز تنها امری شخصی نیست که مسئولیت آن با توصیه های فردی مؤمنان پایان یابد بلکه حفظ اقامه و تعمیق ارزش های دینی بخشی از مسئولیت جامعه و کارگزاران آن است از همین رو رهبری نمی تواند نسبت به کیفیت دینداری مردم نماز اخلاق و معنویت جامعه بی تفاوت باشد در تلقی امام خمینی از ولایت فقیه نیز ولایت در پیوند با تحقق احکام و اهداف دینی معنا پیدا می کند ولی فقیه گرچه معصوم ناطق وحی و آورنده شریعت جدید نیست اما در عصر غیبت مسئولیت اداره جامعه بر اساس شریعت موجود را بر عهده دارد اگر انبیا و ائمه علیهم السلام در جامعه دینی عهده دار اقامه دین بودند در عصر غیبت نیز اصل این مسئولیت تعطیل نمی شود بلکه در ساختار حکومت اسلامی بر عهده کارگزاران آن قرار می گیرد و ولی فقیه در رأس این ساختار جایگاهی ویژه یعنی جایگاه رسول الله را دارد از این منظر حکومت اسلامی نمی تواند نسبت به دین بی طرف باشد و خود را تنها متولی امور اقتصادی امنیتی و سیاسی بداند چرا که حکومت برای تحقق اراده تشریعی خداوند در عرصه عمومی است به همین دلیل نماز اخلاق و دیگر ارزش های اسلامی نباید خارج از قلمرو مسئولیت عمومی حکومت تلقی شوند تعبیر رهبر انقلاب که می فرماید هوی ت و اقتضائات جامعه اسلامی و وظایف خادمان آن خصوصا رهبری انقلاب اسلامی چنان ایجاب می کند دقیقا همین نکته را آشکار می سازد کلمه ایجاب نشان می دهد که سخن گفتن درباره نماز در اینجا یک انتخاب شخصی یا توصیه ای فردی نیست بلکه اقتضای جایگاه حکمرانی دینی است البته این مسئولیت نافی مسئولیت مردم و نهادهای دینی نیست مسجد حوزه روحانیت خانواده آموزش و رسانه هر یک در اقامه نماز و تربیت دینی نقش دارند و حکومت نیز متناسب با جایگاه خود مسئولیتی عمومی بر عهده دارد از این رو پیام رهبر انقلاب درباره نماز را می توان فراتر از یک توصیه اخلاقی دید این پیام نمونه ای عینی از یک مبنای مهم در نظریه ولایت فقیه است در حکمرانی اسلامی اداره جامعه از نسبت آن با خدا و دین جدا نیست ولی فقیه در مقام حاکم اسلامی مسئول است که جامعه را در چارچوب شریعت الهی اداره کند سخن گفتن درباره نماز از همین منظر امری از شأن رهبری و یکی از نشانه های حکمرانی برای خدا است استاد حوزه علمیه ی تهران